Lao động dự tính nghỉ phép hai ngày làm việc xen kẽ, trường học online hoặc hoán đổi lịch để giảng viên, sinh viên nghỉ thông hai kỳ lễ kéo dài 9 ngày trong tháng 4.
Cách nghỉ lễ hơn một tháng, nhiều trường đại học chủ động công bố lịch hoán đổi để học sinh, sinh viên đặt vé về quê hoặc có kế hoạch riêng. Theo lịch, giỗ Tổ Hùng Vương nghỉ ba ngày và dịp 30/4-1/5 kéo dài bốn ngày do nối tiếp với nghỉ hàng tuần, nghỉ bù theo quy định. Xen giữa hai kỳ nghỉ là hai ngày làm việc bình thường 28-29/5.
Trường Đại học Công thương TP HCM sẽ cho giảng viên, sinh viên nghỉ liên tiếp từ 26/4 đến hết ngày 1/5, tức từ chủ nhật tới hết thứ sáu tuần kế tiếp. Cộng thứ bảy liền trước và hai ngày nghỉ cuối tuần sau đó, toàn trường nghỉ liên tiếp 9 ngày. Để đảm bảo tiến độ đào tạo, lịch học hai ngày 28-29/4 sẽ được dạy bù vào các ngày thứ bảy của hai tuần sau đó, tức 9/5 và 16/5.
Ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông nhà trường, cho biết việc hoán đổi hai ngày làm việc bình thường tạo thành kỳ nghỉ kéo dài để lao động, người học có thời gian nghỉ ngơi, tăng sức khỏe tinh thần và nâng cao hiệu suất lao động lâu dài.
“Khoảng 50% sinh viên nhà trường đến từ các tỉnh khác ngoài TP HCM, nghỉ lễ dài tạo thuận lợi cho các em về nhà”, ông giải thích, cho rằng đây là xu hướng được nhiều trường đại học và doanh nghiệp xem xét quyết định.
Tương tự, Trường Đại học Gia Định (TP HCM) cũng cho sinh viên nghỉ từ ngày 26/4 đến hết 3/5. Đại học Công nghệ Đông Á (Hà Nội) nghỉ từ 27/4 đến 1/5, cộng các ngày nghỉ hàng tuần trước và sau lễ thành 9 ngày liên tiếp. Các trường Đại học Ngoại thương và Thương mại sẽ tổ chức học online trong hai ngày 28- 29/4 để nghỉ lễ kéo dài liên tiếp.
Với người đi làm, phương án nghỉ lễ cũng được tính toán dần để mua vé di chuyển, đặt phòng hoặc về quê. Giữa tháng 3, chị Thu Quỳnh xin nhận thêm ngày trực cuối tuần, tăng tốc hoàn thành các hạng mục dự án truyền thông để xin cắt phép hai ngày 28-29/4. Gia đình lên kế hoạch tự lái xe vào Huế – Hội An chơi dịp giỗ Tổ đến hết ngày 29/4 rồi về quê Nam Định hai ngày, sau đó về Hà Nội sớm.
Chị Quỳnh muốn dùng ngày phép năm, nối hai kỳ nghỉ lễ để cả nhà đi chơi. Năm sau con trai lớn đi học, phải tập trung vào kỳ thi thường được tổ chức cuối tháng 5. Công việc không bó hẹp thời gian, chị có thể làm online. Song cả nhà cũng đang chờ lịch học của con rồi mới quyết định. Nếu trường mẫu giáo vẫn tổ chức học hai ngày 28-29/4, gia đình có thể đi chơi quanh Hà Nội, sau đó về quê.
Chung dự định, chị Nguyễn Thanh Lương, nhân viên văn phòng ở Hà Nội cũng sẽ xin nghỉ phép hoặc làm từ xa hai ngày 28-29/4 để nghỉ kéo dài. Mẹ phải điều trị bệnh tại Hà Nội và dự kiến xuất viện cuối tháng 4. Từ Thủ đô về quê nhà Quảng Trị hơn 450 km, gia đình đi tàu hỏa hết khoảng 10 tiếng. Cả đi lẫn về hết hai ngày, nếu quay lại Hà Nội làm việc rồi nghỉ tiếp, việc di chuyển với chị Lương rất mệt mỏi. Chưa kể vé tàu hỏa càng sát ngày lễ càng khó mua.
“Tinh thần làm việc giảm sút vào hai ngày xen kẹt”, chị nói, cũng chưa tính được sẽ làm gì bốn ngày kế tiếp vì đi chỗ nào cũng đông.
Lịch nghỉ áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang nên khu vực công vẫn đi làm bình thường nếu Bộ Nội vụ không đề xuất hoán đổi để nối thông hai kỳ nghỉ lễ. Doanh nghiệp khu vực tư nhân làm việc 44-48 giờ mỗi tuần, lịch nghỉ thực hiện theo quy định Bộ luật Lao động, một ngày dịp giỗ Tổ và hai ngày dịp 30/4-1/5.
Ông Đinh Sỹ Phúc, Chủ tịch Công đoàn Công ty Taekwang Vina (Đồng Nai), cho biết thời điểm này doanh nghiệp chưa chốt hoán đổi mà tính toán dần phương án với tinh thần tạo điều kiện nghỉ dài cho người lao động. Công ty làm việc trọn thứ bảy nên có nối thông cũng khó kéo dài 9 ngày. Lịch nghỉ được cân nhắc hài hòa bởi doanh nghiệp giày xuất khẩu 100% phụ thuộc vào lịch xuất hàng, thời điểm nghỉ lễ của Việt Nam cũng không trùng với đối tác nước ngoài.
“Song có thể tính vào kỳ phép năm để người lao động không phải làm bù”, ông nói.
Đại diện công đoàn cơ sở cho rằng phương án lý tưởng nhất là hoán đổi hai ngày làm việc bình thường để nghỉ lễ kéo dài. Nếu cơ quan quản lý tính toán phương án hoán đổi thì cần công bố sớm để các bên đỡ cập rập. Doanh nghiệp bố trí nghỉ lễ tùy điều kiện sản xuất kinh doanh, nhưng nếu lịch nghỉ chênh lệch dễ tạo tâm lý so bì của người lao động.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó ban Quan hệ lao động Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, cho rằng người lao động có nhu cầu nghỉ thêm có thể đề xuất với công đoàn cơ sở và doanh nghiệp để thỏa thuận, sắp xếp hoặc áp dụng nghỉ phép thay vì đề xuất hoán đổi chung. Luật trao quyền chủ động cho các bên nên đơn vị có thể tự xây dựng phương án nghỉ phù hợp tùy vào đơn hàng, sản xuất mà không nhất thiết tuân theo lịch chung.
Việt Nam hiện có 11 ngày nghỉ lễ chính thức trong năm gồm Tết Dương lịch 1 ngày, Tết Nguyên đán 5 ngày, giỗ Tổ Hùng Vương 1 ngày, dịp 30/4-1/5 là 2 ngày, Quốc khánh 2 ngày.
Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị ban hành ngày 7/1 thống nhất chọn 24/11 hằng năm là ngày Văn hóa Việt Nam, hướng tới ngày nghỉ lễ để người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương. Chính phủ giao bộ ngành liên quan cụ thể hóa chủ trương khi sửa đổi bổ sung Bộ luật Lao động. Chính sách nhằm tạo điều kiện cho nhân dân nâng cao khả năng hưởng thụ văn hóa, khuyến khích đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo, góp phần lan tỏa lối sống văn hóa, văn minh trong toàn xã hội.
Hồng Chiêu – Dương Tâm